جایگاه نهاد امامت جمعه در نظریۀ مقاومت از دیدگاه آیتاللّه خامنهای(حفظه اللّه)
چکیده
این مقاله به بررسی نقش نهاد امامت جمعه در تبیین و ترویج «نظریۀ مقاومت» از منظر آیتاللّه خامنهای میپردازد. مقاومت در این دیدگاه، به معنای ایستادگی و پایداری در مسیر حق، در تمامی عرصههای فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و نظامی تعریف شده است.
با توجه به منظومۀ فکری آیتاللّه خامنهای، امامجمعه به عنوان سخنگو و مبلّغ نظریۀ مقاومت میتواند در زمینههای تقویت ایمان و باورهای دینی مردم، آگاهیبخشی دربارۀ دشمن و نقشههای آن، تبیین ارزشهای اصیل انقلاب اسلامی، معرفی الگوهای موفق مقاومت (مانند شهدا و امام خمینی)، ترویج راه و روش امام خمینی(ره)، مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن، پاسخگویی به شبهات فکری و اعتقادی، نقش مؤثری داشته باشد.
از نگاه ایشان، امامجمعه میتواند در راستای تقویت نظریۀ مقاومت، در زمینۀ تقویت مسجد به عنوان هستۀ مرکزی مقاومت، تحکیم وحدت و انسجام ملی و دوری از اختلافافکنی، هویّتبخشی به جامعه بهویژه نسل جوان، امیدبخشی و مقابله با یأس و ناامیدی، حفظ و پاسداری از اصول نظام اسلامی، بسیج نیروهای مردمی در عرصههای مختلف، تقویت قدرت تحلیل و تفکر در مردم، حضورآفرینی و حفظ مشارکت مردم در صحنههای مختلف، اقدامات مؤثری را انجام دهد.
بنابراین نهاد امامت جمعه با بهرهگیری از جایگاه بیبدیل خود میتواند هم در بُعد نظری و هم در بُعد عملی، اصلیترین نقش را در ترویج، تبیین و اجرایی کردن نظریۀ مقاومت ایفا کند و این فریضۀ الهی را به سنگری اساسی در برابر تهاجمات همهجانبۀ دشمن تبدیل نماید.
کلید واژهها: نظریۀ مقاومت، آیتاللّه خامنهای، نهاد امامت جمعه، پشتیبانی نظری، پشتیبانی عملی.
مقدمه
انقلاب اسلامی ایران، امالقرای جهان اسلام و پرچمدار جبهۀ مقاومت، از آغاز پیروزی تاکنون همواره مورد هجمۀ همهجانبۀ استکبار جهانی بوده است. در این میان، «نظریۀ مقاومت» راهبردی کلیدی و اساسی برای صیانت از کیان نظام و تداوم حرکت جهادی آن است که در منظومۀ فکری مقام معظّم رهبری، جایگاهی رفیع و بیبدیل دارد. این نظریه، صرفاً یک راهبرد دفاعی نیست؛ بلکه تفکری پویا و پیشرو است که میتواند ثبات، عزّت و پیشرفت نظام اسلامی را در عرصههای گوناگون سختافزاری و نرمافزاری تضمین کند. نهاد امامت جمعه، از مردمیترین نهادهایی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به رشد، پویایی و کارایی چشمگیری دست یافته است. این نهاد با برخورداری از جایگاه معنوی، سیاسی و اجتماعی بینظیر، ظرفیت عظیمی برای تبیین، ترویج و عملیاتیسازی این نظریه در میان آحاد جامعه دارد. افزون بر این، امامت جمعه، کانونی وحدتبخش برای امت اسلامی و سخنگاهی اثرگذار برای روشنگری و بصیرتافزایی است که سنگری استوار در برابر تهاجم فرهنگی دشمن است.
اکنون این پرسش مطرح میشود که امامان جمعه چگونه میتوانند نقش خویش را در نظریۀ مقاومت ایفا کنند؟ مقالۀ حاضر درصدد است تا با روشی توصیفی-تحلیلی و با استناد به بیانات رهبر معظّم انقلاب، به این پرسش اساسی پاسخ گوید که امامان جمعه چگونه میتوانند در دو بُعد «نظری» (تبیین گفتمان مقاومت) و «عملی» (حمایت عینی از مقاومت) نقشآفرینی کنند.
این پژوهش در گام نخست، به تبیین مفاهیم پایهای چون معنای لغوی و اصطلاحی «مقاومت» و ویژگیهای آن از منظر مقام معظّم رهبری میپردازد. سپس در بخش اصلی، وظایف نهاد امامت جمعه را در قالب دو محور کلی بررسی میکند. نخست، جایگاه آن در «تبیین نظری» گفتمان مقاومت، تقویت ایمان، آگاهیبخشی، تبیین ارزشها، معرفی الگوها، ترویج راه امام، مقابله با تهاجم فرهنگی و پاسخ به شبهات است و دوم، نقش آن در «حمایت عملی» از مقاومت تقویت مسجد، تحکیم وحدت، هویّتبخشی، امیدآفرینی، حفظ اصول نظام، بسیج مردمی و تحلیلگر کردن جامعه.
بررسی کامل و جامع این موضوع، به پژوهشی مفصل نیاز دارد؛ در عین حال امید است که این تحقیق گامی هرچند کوچک در جهت تبیین هرچه بیشتر منظومۀ فکری رهبر فرزانۀ انقلاب و روشنکردن مسیر نهادهای اثرگذاری مانند امامت جمعه برای ایفای نقش تاریخی خود در دفاع از آرمانهای اسلامی و انقلابی باشد.
معنای لغوی و اصطلاحی مقاومت
«مقاومت» از ریشۀ «ق و م» است. این ماده در معانی مختلفی بهکار رفته است؛ از جمله: گروهی از مردم، قیام و ایستادگی، عزم و قصد، مراعات شیء و حفظ آن، ضد نشستن، اعتدال.
نکتۀ قابل توجه در معنای مقاومت، استمرار و ادامه است؛ یعنی مادامیکه عامل برهم زنندۀ اعتدال در حال اعمال قوا باشد، مقاومتکننده باید در حفظ تعادل خود بکوشد.
در قرآن واژۀ مقاومت بهکار نرفته است؛ اما با مصدر «استقامه» و به صورت فعل و اسم فاعل استعمال شده است. با توجه به معنای لغوی مادۀ «ق و م»، مقاومت در فرهنگ قرآن عبارت است از ثبات و پایداری نسبت به اعتقادات دینی، مراقبت نسبت به عدم ایجاد انحراف در آنها و التزام به لوازم عملی اعتقادات دینی.
حال که معنای مقاومت از دیدگاه لغت و قرآن کریم مشخص شد به بررسی معنای اصطلاحی آن در اندیشۀ آیتاللّه خامنهای میپردازیم.
تعریف مقاومت از دیدگاه آیتاللّه خامنهای
ایشان در تبیین معنای مقاومت میفرماید: «معنای مقاومت این است که انسان یک راهی را انتخاب کند که آن را راه حق میداند، راه درست میداند، و در این راه شروع به حرکت کند و موانع نتواند او را از حرکت در این راه منصرف کند و او را متوقّف کند؛ این معنای مقاومت است.»
با توجه به تعریفی که مقام معظّم رهبری از مقاومت ارائه کرده است، دو نکتۀ مهم بهدست میآید:
۱. معنای مقاومت در نگاه رهبر معظّم انقلاب اسلامی، همان معنای مصطلح قرآنی آن است.
۲. تبادر اوّلیهای که از واژۀ مقاومت بهدست میآید، اختصاص این لفظ به مقاومت در جنگ سخت و نظامی است؛ اما توجه به تعریف ارائه شده، این تبادر و تصوّر را باطل میکند. این تعریف بیان میکند که مقاومت در تمام عرصههای مرتبط با اهداف نظام اسلامی، امری لازم و ضروری است. بنابراین، مقاومت در عرصههای مختلفی مانند اقتصاد، سیاست، فرهنگ، تربیت، سبک زندگی و … نیز، معنا پیدا میکند.
ویژگیهای مقاومت از دیدگاه آیتاللّه خامنهای
در عصر حاضر، مقام معظّم رهبری پرچمدار نظریۀ مقاومت دینی در سطح جهانی شناخته میشود. ایشان در بیانات خویش به مناسبت سالگرد رحلت امام خمینی (خرداد ۱۳۹۸)، چارچوبی منسجم برای تبیین ارکان این نظریه ارائه کرده است. بر اساس این بیانات، نظریۀ مقاومت دینی دارای مؤلّفههای بنیادین زیر است:
۱. مقاومت بهمثابه واکنش طبیعی و شرافتمندانه
مقاومت، پاسخ فطری و عقلانی هر ملت آزاده در برابر تحمیل و سلطهطلبی است. این واکنش، برخاسته از حفظ کرامت، هویّت و انسانیت است و نیازی به توجیهات ثانویه ندارد.
۲. مقاومت عامل بازدارندۀ دشمن
ایستادگی در برابر زورگویی موجب عقبنشینی دشمن میشود؛ درحالیکه تسلیم، زمینهساز پیشروی و تشدید فشارهای دشمن است. تجربۀ تاریخی نشان داده است که هرجا مقاومت صورت گرفته، پیشرفت حاصل شده و هرجا تسلیم رخ داده، آسیب و عقبماندگی بهدنبال داشته است.
۳. هزینهمندی مقاومت در برابر هزینههای سنگینتر تسلیم
اگرچه مقاومت مستلزم پرداخت هزینههایی است، امّا این هزینهها در مقایسه با تبعات تسلیم و سازش، بهمراتب کمتر و قابلتحملترند. تسلیم نهتنها هزینههای مادی، بلکه آسیبهای معنوی و هویّتی نیز در پی دارد.
۴. پشتوانه قرآنی و وعده الهی
یکی از ارکان نظریۀ مقاومت، اتکای آن به وعدههای الهی در قرآن کریم است. خداوند در آیات متعدد، پیروزی نهایی اهل حق را تضمین کرده و این اصل، پشتوانهای معنوی و انگیزشی برای استمرار مقاومت است.
۵. امکانپذیری مقاومت در برابر قدرتهای بزرگ
نظریۀ مقاومت، برخلاف دیدگاههای مأیوسانهای که مقاومت را غیرممکن میدانند، بر امکانپذیری ایستادگی در برابر قدرتهای سلطهگر تأکید دارد. تصور ناتوانی در برابر قدرتهای جهانی، خطایی راهبردی است که موجب انفعال و تسلیم میشود.
جایگاه نهاد امامت جمعه در تبیین نظریۀ مقاومت از دیدگاه آیتاللّه خامنهای
۱. تقویت ایمان مردم
یکی از مؤلّفههای مؤثر در نظریۀ مقاومت، ایمان و باور قلبی است. خداوند متعال در آیۀ ۳۰ سورۀ فصّلت میفرماید: «إِنَّ الَّذِینَ قالُوا رَبُّنَا اللّه ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلائِکَهُ أَلّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ أَبْشِرُوا بِالْجَنَّهِ الَّتِی کُنْتُمْ تُوعَدُونَ؛ به یقین کسانى که گفتند: پروردگار ما خداوند یگانه است، سپس استقامت کردند، فرشتگان بر آنان نازل میشوند که نترسید و غمگین مباشید و بشارت باد بر شما به آن بهشتى که به شما وعده داده شده است!»
از آنجایی که ایمان امری تشکیکی است، هر قدر ایمان اشخاص قویتر باشد، به واسطۀ اتّکا و اعتماد به وعدههای الهی، استقامتشان نیز بیشتر میشود. رهبر معظّم انقلاب در این زمینه میفرماید: «مقاومت جز در سایۀ ایمان باللّه و اتّکاء باللّه و اعتماد به وعدۀ الهی ممکن نیست؛ خدای متعال وعده فرموده است، با تأکید فرموده است: وَ لَیَنصُرَنَّ اللّه مَن یَنصُرُه. با تأکید، وعدۀ نصرت داده است؛ این وعده تحقّق پیدا خواهد کرد.»
از دیدگاه آیتاللّه خامنهای از مهمترین کارکردهای نمازجمعه تقویت و حفظ ایمان مردم است:
«آنچه که در حقیقت این حصار [نظام جمهوری اسلامی] را الان نگه داشته، ایمان و روحیۀ مردم است. ایمان و روحیه را چه کسی برای مردم حفظ میکند؟ به نظر من یکی از مهمترین عوامل حفظ ایمان و روحیه در مردم همین نمازهای جمعه و خطبههای جمعه و حضور معنوی مردم در صحنۀ نمازجمعه است.» «هرچه میتوانیم کفر به طاغوت و ایمان به خدا را باید تقویت کنیم. هرچه میتوانیم باید عوامل بقا را تقویت کنیم. ارتباط با خدا را بیشتر کنیم. یکی از آنها نمازجمعه است. هرچه میتوانیم باید دلهای مردم را به خدا نزدیکتر و آشناتر کنیم. وسیلهاش هم نمازجمعه است.»
۲. آگاهیبخشی به مردم
شناخت دشمن و راههای نفوذ او از کلیدواژههایی است که بارها رهبر معظّم انقلاب روی آن تأکید نموده، آن را به عنوان یک وظیفه برای آحاد مردم در جمهوری اسلامی معرفی میکند. ایشان در دیدار با مردم قم میفرماید: «آنچه وظیفۀ ما به عنوان مردم، به عنوان آحاد جمهوری اسلامی است: اوّلاً دشمنشناسی است؛ دشمن را [بشناسیم]؛ در شناخت دشمن اشتباه نکنید.»
آنچه در زمینۀ دشمنشناسی و مقاومت در برابر حملات دشمن برای آحاد مردم ممکن است مشکل ایجاد کند، دوست نمایاندن دشمن است: «نگویید که خب همه میدانیم؛ بله، شما میدانید که دشمن کیست؛ دشمن استکبار است، دشمن صهیونیسم است، دشمن آمریکا است؛ اینها را شما میدانید، امّا تلاش وسیعی دارد انجام میگیرد برای اینکه این قضیّه را بهعکس کنند، نظر مردم را عوض کنند، با شیوههای پیچیدۀ تبلیغاتی؛ همه باید مراقب باشند؛ دشمنشناسی بسیار مهم است؛ یکی این؛ بعد، دانستن نقشۀ دشمن؛ دشمن چکار دارد میکند، چکار میخواهد بکند؛ و بعد، دانستن شیوۀ مقابلۀ با نقشۀ دشمن؛ این را باید مردم ما بدانند.»
اینجاست که امامجمعه در جایگاه سخنگوی نظام میتواند نقش مهمی را در آگاهیبخشی نسبت به شناخت دشمن و نقشههای او ایفا کند. آیتاللّه خامنهای در دیدار با ائمّۀ جمعه میفرماید:
«در بخش آگاهیرسانی هم مسئله بسیار مهم است. در نمازجمعه مردم باید با جریانات و مسائل جهان اسلام آشنا شوند و حقیقت را بفهمند. این مطلب همیشه همینطور بوده است؛ امّا امروز از همیشه مهمتر است؛ چرا؟ چون دستگاههای سلطهطلب و مستکبران دنیا پول خرج میکنند. برای اینکه بتوانند حرف دروغ و شایعهپراکنی و فریب و ترفندهای گوناگون تبلیغی خود را به گوش مردم دنیا برسانند و افکار آنها را از راه حق منحرف کنند. چقدر در دنیا خلاف حق گفته میشود. رادیوهایی که این طور پول خرج میکنند و بودجههای دولتی برای آنها میگذارند برای این است که افکار مردم را در نقطه یا نقاطی از دنیا از جادۀ حقیقت منحرف کنند و مطالب را به آنها وارونه تحویل دهند و چون انسان دنبال تشخیص و فهم خود راه میافتد، فهم مردم را عوض کنند تا مسیر آنها عوض شود. در چنین شرایطی، آگاه کردن مردم خیلی مهم است. دشمن میخواهد مطالب خود را در بین مردم به دروغ و فریب منتشر کند. ما نباید عامل دشمن شویم و کار دشمن را آسان کنیم.»
۳. تبیین ارزشهای واقعی انقلاب
ایستادگی و پافشاری بر ارزشها یکی از مصادیق مقاومت از دیدگاه رهبر معظّم انقلاب است: «در اهداف و مبانی، ملاک ما باید ”فَاسْتَقِمْ کَما اُمِرْت“ باشد. به هیچوجه عدول از مبانی و عدول از ارزشها جایز نیست؛ اهداف، اهداف الهی است و هیچ تردید، شک یا ارتدادی از این اهداف جایز نیست؛ امّا در روشها بایستی تکامل، اصلاح، تغییر و رفع خطا، جزو کارهای دائمی و برنامههای همیشگی ما باشد؛ ببینیم کدام روش ما، ولو به آن عادت کرده باشیم، غلط است، آن را عوض و اصلاح کنیم.»
روشن است که استقامت بر ارزشها مقدمهای دارد که عبارت است از شناخت ارزشها؛ بنابراین، یکی از اقدامات نهاد امامت جمعه در راستای ترویج نظریۀ مقاومت، تبیین ارزشهای واقعی انقلاب است.
رهبر معظّم انقلاب در جمع ائمّۀ جمعه به ترویج و تبیین ارزشهای انقلاب تأکید میکند و میفرماید: «ائمّۀ جمعه باید با تبیین مکرر ارزشهای واقعی انقلاب اسلامی، موجب تبدیل شدن این ارزشها به یک طبیعت رایج در فضای زندگی مردم شوند.» «نمازجمعه نسبت به اصول و ارزشهای انقلاب اسلامی نیز وظیفه دارد.»
۴. معرفی نمونهها و الگوهای موفق مقاومت
یکی از امور فطری انسان که تأثیر قابل توجهی در بُعد اعتقادی و رفتاری او دارد، داشتن الگو است. جهت برآورده کردن صحیح این نیاز فطری، قرآن کریم و روایات الگوهای موفّق را معرفی نمودهاند. مثلاً خداوند متعال در آیۀ ۴ سوره ممتحنه میفرماید: «قَد کَانَت لَکُم أُسوَهٌ حَسَنَهٌ فِی إِبرَهِیمَ وَ ٱلَّذِینَ مَعَهُ إِذ قَالُواْ لِقَومِهِم إِنَّا بُرَءَاؤُاْ مِنکُم وَ مِمَّا تَعبُدُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ کَفَرنَا بِکُم وَبَدَا بَینَنَا وَ بَینَکُمُ ٱلعَدَوَهُ وَ ٱلبَغضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤمِنُواْ باللّه وَحدَهُ».
از امور مؤثر در ترویج فرهنگ مقاومت، معرفی الگوهای موفّق در این عرصه است. همانگونه که در تعریف مقاومت بیان شد، مقاومت عبارت است از «پای فشردن بر صراط مستقیم و راه ترسیم شده». مصداق بارز افرادی که بر این معنا جامۀ عمل پوشاندند و صلاحیت الگو واقع شدن دارند، شهدا، جانبازان و ایثارگران هستند. بنابراین ائمّۀ جمعه با معرفی این الگوها و یاد کردن از آنها در خطبههای نمازجمعه میتوانند نقش مؤثری در ترویج فرهنگ مقاومت ایفا کنند.
رهبر معظّم انقلاب دربارۀ الگو معرفی کردن شهدا میفرماید:
«هر جوانی که با انگیزهای، با یک ایمان مقدس و پاکی حرکت کرد، از خانۀ خود، از راحتی خود، از آغوش پدر و مادر خود، از هوای خنک در گرمای تابستان، از محیط گرم و نرم در سرمای زمستان دل کند و رفت در دل آن حوادث خونین، پراضطراب و پروحشت، تن خود و جان خود را کف دست گرفت تا در برابر تکلیف و وظیفه فدا کند، او یک الگوست. این یک عظمتِ مجسم است در مقابل چشم ما.»
۵. ترویج راه امام خمینی(ره)
رهبر معظّم انقلاب، امام خمینی(ره) را یک الگوی کامل در مسیر رسیدن به اهداف انقلاب میداند که در سالهای پس از انقلاب تلاش زیادی شده است تا یاد و نام امام کم رنگ شود: «در این سی سال تلاشهای زیادی صورت گرفته است که یاد امام و نام امام کمرنگ شود. شیطنتهای زیادی صورت گرفته است که اصول امام، فکر امام، راه امام در ادارۀ کلان جمهوری اسلامی ایران نادیده گرفته شود. سعی شده است جاذبۀ بینظیر امام بزرگوارمان کمرنگ بشود، کاهش پیدا کند.»
ایشان یکی از خصوصیتهای مهم امام را مقاومت توصیف میکند: «یک خصوصیّت از خصوصیّات امام هست که بنده امروز دربارۀ آن بیشتر میخواهم صحبت کنم و آن، خصوصیّت مقاومت است؛ مقاومت، ایستادگی. آن چیزی که امام را در هیئت یک مکتب، یک اندیشه، یک تفکّر، یک راه، مطرح کرد برای زمان خود و در تاریخ، بیشتر این خصوصیّت بود؛ خصوصیّت ایستادگی، مقاومت، عدم تسلیم در مقابل مشکلات و موانع. در برابر طاغوتها امام مقاومت خودش را به رخ همۀ دنیا کشید؛ چه طاغوت داخل در دوران مبارزات که خیلیها خسته شدند، خیلیها مشرف به ناامیدی شدند؛ امّا امام محکم ایستاد. امام بدون ذرّهای عقبنشینی در راه مبارزه ایستاد که این مال دوران قبل از پیروزی انقلاب بود، و بعد از پیروزی انقلاب هم فشارها از نوع دیگر و به صورت همهجانبهتر در مقابل امام ظاهر شد؛ [امّا] امام باز هم اصل مقاومت را، ایستادگی را از دست ننهاد، مقاومت کرد.»
توجه به این خصوصیت مهم امام، یعنی مقاومت، رسالت دیگر ائمّۀ جمعه در ترویج نظریۀ مقاومت را روشن میکند که عبارت است از: ترویج راه امام.
۶. مقابله با تهاجم فرهنگی
یکی از دغدغهها و نگرانیهای رهبر معظّم انقلاب که در در دیدار با ائمّۀ جمعه مطرح میکند، مسئله فرهنگ و تهاجم فرهنگی است. از نگاه ایشان دشمن در این برهه از زمان به سنگر مبارزات فرهنگی با نظام جمهوری اسلامی پناه برده است و با ابزار مدرن و پول زیاد این مسیر را دنبال میکند تا از طرق مخصوص خود حمله به امّهات عقاید و پایههای فرهنگی جامعه را شروع کند تا آنها را در دلها سست کند.
خسارتی که از جانب تهاجم فرهنگی متوجه جامعه میشود ضربه زدن به ایمان نسل جوان و ضربه به حرکت انقلابی مردم است.
روشن است که آسیب دیدن ایمان نسل جوان و روحیۀ انقلابی مردم باعث میشود افراد در زمینۀ مقاومت در مسیر اهداف و آرمانها دچار تزلزل میشوند. سؤالی که در این زمینه مطرح میشود این است که با توجه به اهمیت خسارت تهاجم فرهنگی راه مقابله با آن از دیدگاه رهبری چیست؟
ایشان راه مقابله با حرف باطل را گفتن حرف حق میداند: «راه جلوگیری از تهاجم فرهنگی، گرفتن و بستن و زدن نیست؛ بلکه گاهی گرفتن و بستن و زدن کمک به تهاجم است؛ طرف از خدا میخواهد که او را بگیرند؛ بگوید: دیدید حرف حق را زدیم جلوی ما را گرفتند! یک عده آدم مستضعف و بیچاره هم باور کنند وبگویند حتماً حرفش حق بوده که او را گرفتهاند! پس گرفتن و بستن راه مقابله با حرف باطل نیست؛ بلکه راه مقابله با حرف باطل، گفتن حرف حق است.»
تریبون نمازجمعه از دیدگاه رهبر معظّم انقلاب، از بهترین جایگاهها برای مقابله با کار فرهنگی باطل است: «موضع خطبه و نمازجمعه یک موضع و سنگر بسیار کارآمد در مقابل تهاجم فرهنگی دشمن است؛ این جزء عزیزترین و گرانبهاترین دستاوردهای انقلاب است.»
در جای دیگری میفرماید: «جواب کار فرهنگی باطل، کار فرهنگی حق است. در مقابل کسی که از ابزار فرهنگی استفاده میکند، ابزار فرهنگی لازم است. امروز یکی از بهترین ابزارهای فرهنگی نمازجمعه است. نمازجمعه یک تریبون فرهنگی است. روز جمعه است همه جمعاند، جوانان میآیند، مرد میآید، زن میآید، همان جوانی که آن فیلم را دیده یا آن کتاب را خوانده است یا آن مقالۀ مضر را خوانده است میآید. پدر و مادر او برادر و خواهر او که ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند میآیند. رفیق هممدرسهای یا همدانشگاهی او میآید و در مصلای نمازجمعه مینشینند. اگر شما که خطیب جمعه هستید آگاه باشید که دشمن چه میگوید، به کجا حمله میکند و از کدام منفذ وارد میشود و بعد از این آگاهی خود را مجهز و مسلح به مقابله با او کنید، صد نفر مثل او جواب یکی مثل شما را نمیتواند بدهد؛ چون مردم به شما ایمان و نسبت به شما پیش داوری دارند. آغاز امام است، پشت سرش نماز میخوانیم عادل است، نمایندۀ نظام اسلامی است که مردم دوستش دارند، مردم حرف شما را قبول میکنند به شرطی که بدانید او چه گفته است و جواب را مناسب حال او و سنجیده بدهید. اگر این کار شد این میشود مقابله با تهاجم فرهنگی.»
۷. پاسخگویی به شبهات
پیشرفت روزافزون دانشهای بشری و تقابل جدی جریان حق و باطل در دوران کنونی موجب تولید شبهات و تردیدافکنی در زمینههای مختلف شده است: «عزیزان من! امروز شبهههاى نو و خطرناکى وجود دارد. آن شبهههاى قدیمى تمام شد. امروز، شبهۀ ابن کمونه را کسى مطرح نمیکند. امروز شبهات عظیم در تمام زمینههاى کلامى وجود دارد. از اصل توحید و لزوم دین بگیرید تا به وجود صانع و نبوّت عامّه و نبوّت خاصّه و بعد مسئلۀ ولایت و مسائل گوناگونى که در زمینههاى دینى و اسلامى وجود دارد، برسید. همۀ اینها مورد بحث است و امروز نسبت به همۀ اینها شبهه وجود دارد.» «یک نکتۀ دیگر هم وجود دارد و آن این است که امروز شبهههایى مطرح میشود که آماج آن شبههها نظام است. شبهات دینى، شبهات سیاسى، شبهات اعتقادى و معرفتى در متن جامعه تزریق میشود بهخصوص در میان جوانان؛ هدفش فقط این است که یکى را از یک فکرى منتقل کند به یک فکر دیگرى؛ هدفش این است که پشتوانههاى انسانى نظام را از بین ببرد؛ مبانى اصلى نظام را در ذهنها مخدوش کند؛ دشمنى با نظام است.»
از آنجا که از نظر رهبر معظّم انقلاب، مقاومت یک سلاح است، از حجم گستردۀ شبهات و تردیدافکنیها بینصیب نبوده است: «یک شرط دیگر براى موفّقیت این است که ما به ترفند دشمن براى تضعیف اندیشۀ مقاومت توجّه کنیم. ببینید عزیزان من! اندیشۀ مقاومت، قدرتمندترین سلاحِ یک ملّت است؛ پس طبیعى است که دشمن بخواهد این سلاح را از دست ملّت ایران بگیرد؛ [لذا] روى اندیشۀ مقاومت شروع میکنند به وسوسه کردن، تردیدافکنى: آقا، چه فایده دارد، نمیشود. باید اندیشۀ مقاومت از ترفند دشمن مصون بماند و با ترفند دشمن تضعیف نشود. ترفند دشمن هم اقسام و انواعى دارد؛ گاهى تهدید میکند، گاهى تطمیع میکند.»
در این شرایط انتظار میرود که ائمّۀ جمعه دائماً شبهات اساسی را رصد کنند و در راستای گرهگشایی ذهنی مخاطبان نسبت به این شبهات، هنگام ایراد خطبه اقدام کنند: «خطبه ناظر باشد به رفع شبهها و گشودن گرههای ذهنی مخاطبان بهخصوص جوانها، چه در امور دینی، چه در امور اعتقادی، چه در امور عملی، در امور سیاسی گرههای ذهنی را باز کند؛ امّا بدون تصریح، به شکل غیر مستقیم، گاهی بیان شبهه موجب اشتباه مستمع میشود.»
جایگاه نهاد امامت جمعه در حمایت عملی نظریۀ مقاومت از دیدگاه آیتاللّه خامنهای
پس از بیان اقداماتی که نهاد امامت جمعه میتواند در زمینۀ ترویج نظریۀ مقاومت انجام دهد، اکنون به بررسی اقدامات نهاد امامت جمعه در حمایت عملی از نظریۀ مقاومت از دیدگاه رهبرمعظّم انقلاب اسلامی حضرت آیتاللّه خامنهای میپردازیم.
۱. تقویت مسجد به عنوان هستۀ مقاومت
از دیدگاه حضرت آیتاللّه خامنهای مسجد هستۀ مقاومت است: «مساجد هستۀ مقاومت فرهنگی هستند. [یک نکته] در مورد مسجد عبارت است از هستۀ مقاومت. مقاومت وقتی گفته میشود، فوراً ذهن میرود به مقاومت نظامی و امنیّتی و امثال اینها. خب بله، آن هم قطعاً مقاومت است؛ امّا بالاتر از آن، مقاومت فرهنگی است. حصار فرهنگی، خاکریز فرهنگی در کشور اگر سست باشد، همهچیز از دست خواهد رفت. من به شما عرض بکنم: امروز بعد از ۳۷ سال، ۳۸ سال از پیروزی انقلاب، انگیزۀ دشمنان برای نفوذ در حصار فرهنگی از روز اوّل بیشتر است؛ نه اینکه کم نشده، قطعاً زیاد شده؛ روشها را هم که شما میبینید. این شیوههای فضای مجازی و تبلیغات گوناگون و ماهواره و امثال اینها؛ [یعنی] انگیزهها بیشتر شده. آماج این حرکت هم درست همان چیزی است که مایه و هستۀ اصلی ایجاد نظام اسلامی شد؛ یعنی ایمان دینی، آماج این است.»
مرکز رسیدگی به امور مساجد، تحتنظر امامجمعۀ هر شهر فعالیت میکند؛ از اینرو، یکی از اقداماتی که مقتضی است ائمّۀ جمعه در راستای حمایت عملی از مقاومت نسبت به آن اهتمام لازم را داشته باشند، تقویت مساجد است.
رهبر انقلاب به ائمّۀ جمعه تأکید میکند که امامت جماعت یکی از مساجد را به عهده بگیرند و از مساجد مختلف سرکشی کنند: «اگر بتوانند آقایان در شهرها به مساجد بروند؛ کما اینکه بعضی از آقایان این کار را میکنند؛ بسیار هم مفید است؛ بروند این مسجد، آن مسجد نماز بخوانند؛ با این امام جماعت، با آن امام جماعت، جلسه با علمای شهر داشته باشند؛ بروند بسیار کار خوبی است.» «یکی از کارهایی که ما فکر میکنیم ائمّۀ جمعۀ محترم خوب است با آن توجه کنند این است که نماز جماعت هم داشته باشند. نماز جماعت در جامعۀ ما، در کشور ما، مظهر کار مردمی است. یکی از بهترین کارها این است که امامجمعه، امام جماعت هم باشد.»
۲. تحکیم وحدت کلمه
خداوند متعال در آیۀ ۴۶ سورۀ انفال ضمن نهی از اختلاف و تنازع، آن را موجب ضعف و از بین رفتن قدرت مسلمین در برابر دشمن معرفی میکند.
رهبر معظّم انقلاب دربارۀ لزوم وحدت بین آحاد مردم و مسئولان میفرماید: «آن چیزی که ملّت را نگه میدارد، امید است و وحدت؛ اتّحاد میان آحاد مردم. بله، سلایق مختلفی وجود دارد؛ اختلافات نظر در مسائل گوناگون وجود دارد؛ امّا دربارۀ اسلام، دربارۀ نظام، دربارۀ انقلاب، وحدتنظر بین مردم هست؛ نگذاریم این وحدتنظر از بین برود. به اختلافات کمک نکنیم؛ اختلافات قومی، اختلافات مذهبی، تحریک احساسات یک گروهی علیه یک گروه دیگر. هر کس در زمینۀ خدشۀ به اتّحاد ملّت حرکتی انجام بدهد، برای دشمن کار کرده، در نقشۀ دشمن کار کرده، در زمین دشمن بازی کرده؛ این را همه توجّه داشته باشند! منبری باشد، مدّاح باشد، روحانی باشد، دانشگاهی باشد، نویسنده باشد، شاعر باشد؛ هر کسی باشد.»
با توجه به اینکه نمازهای جمعه در هر جایی از کشور، بخشی از کار دستگاه رهبری این کشور را انجام میدهند یکی از مهمترین وظائف آنان، حفظ و ایجاد وحدت است. رهبر معظّم انقلاب در مقام تزاحم حفظ وحدت و عمل به تکلیف شرعی، حفظ وحدت را مقدّم میداند: «هرچه میتوانیم باید اجتماع و وحدت کلمۀ مردم را تقویت کنیم. از مهمترین ابزارهایش نمازجمعه است.» «اگر اختلافی هم وجود دارد، نمازجمعه جای تسویه آن اختلافها نیست. نمازجمعه محل وحدت است؛ محل جمع است؛ محل نزدیکی دلهاست؛ نگذارید مظهر اختلاف شود. دشمن از اینکه ببیند مظهر اجتماع، مظهر اختلاف شده است لذت میبرد. ائمّۀ جمعۀ محترم هم باید رعایت کنند و مسائل اختلافی و تفرقهافکن را بر زبان نیاورند.»
از توصیههای مهم رهبر انقلاب به ائمّۀ جمعه در راستای حفظ وحدت، دوری از بازیهای جناحی و جناح بندیهای سیاسی است. در حقیقت ایشان قائلاند امامجمعه باید مواجهۀ پدرانه و غیر جناحی داشته باشد: «اوّل برخورد پدرانه در شهرها و مراکز نمازجمعه است. این واقعاً مهم است. یکی از خطرهایی که انقلاب را تهدید میکند همین است که مردم دچار دو دستگی شوند و جناحبندی و صفآرایی و خط و خطوط بر آنها حاکم شود. اگر امامجمعه به زبان بگوید که من به جایی وابسته نیستم و جناحی را تقویت نمیکنم و حتی این نکته را در نمازجمعه هم تأکید بکند؛ امّا در واقع اینگونه نباشد، مردم متوجه این دو موضوع میشوند.»
۳. هویّتبخشی
«آنچه دشمن دنبالش است و اسمش را دگرگونی میگذارد، عبارت است از تغییر هویّت جمهوری اسلامی. دشمنان ایران اسلامی، استکبار و صهیونیسم هستند؛ اینها با هویّت جمهوری اسلامی مخالفاند؛ اگر میگویند تغییر، تحوّل، تغییر ساختار، انقلاب و امثال اینها، مقصودشان این است که هویّت جمهوری اسلامی تغییر پیدا بکند. هدف آنها حذف همۀ چیزهایی است که مردم را به یاد انقلاب و به یاد اسلام میاندازد؛ اسلام ناب و اسلام انقلابی.»
لازمۀ پافشاری و ایستادگی هر ملتی بر اهداف و اصول خود، حفظ هویّت آن ملّت است. به همین سبب، رهبر معظّم انقلاب روی این مؤلّفۀ بسیار مهم تأکید میکند: «ملّت ایران هویّت خود را بایستی فراموش نکند؛ اگر هویّت خود را فراموش کرد، ضربه خواهد خورد، سیلی خواهد خورد، عقب خواهد ماند.»
در بین گروههای مختلف مردم، جوانان بیشتر در معرض بحران هویّت قرار میگیرند؛ به همین جهت، رهبر معظّم انقلاب نسبت به حفظ هویّت جوانان و تأثیر در آن مقاومت تأکید دارند: «جوان را با هویّت بار بیاورید. اگر جامعهاى احساس هویّت نکرد، صداهاى بلند تحکّمآمیز، راحت او را مغلوب خواهد کرد. آن که ایستادگى میکند، آن کسى است که احساس هویّت میکند؛ حالا این هویّت، گاهى هویّت ملّى است، گاهى هویّت دینى است، گاهى هویّت انسانى است، شرف است؛ هرچه؛ با هویّت باید بار بیایند. خوشبختانه امروز جامعۀ اسلامى-ایرانى ما یک هویّت ریشهدار و تاریخى و قوى و قابل استقامتى دارد که این را نشان هم داده؛ این را به جوانمان بایستى منتقل بکنیم.»
از آنجا که نمازجمعه یکی عوامل حفظکننده و باقیدارنده و ضد زوال در درون نظام اسلامی است، میتواند کمک شایانی به هویّتبخشی به عموم مردم خصوصاً جوانان داشته باشد.
رهبر انقلاب در این باره در دیدار با ائمّۀ جمعه میفرماید: «کسی که امروز به وضع کشور نگاه کند خواهد دید یک نقطۀ حساس در کشور وجود دارد و آن مسئله جوانان است. دشمن اگر بخواهد ضربه بزند به کجا باید ضربه بزند؟ به جوانها. این خیلی واضح است؛ این محاسبۀ روشنی است. اتفاقاً شروع هم کردهاند؛ نه حالا، سالهاست. از اوایل انقلاب جوانان را هدف قرار دادند. ما باید چه کار کنیم؟ ما باید جوانهایمان را از آسیب خطرات خصمانۀ دشمن حفظ کنیم؛ این شد بزرگترین هدفها. امامجمعه با جوان مرتبط، با جوان رفیق، با جوان مهربان، نسبت به جوان هدایتگر و کمککننده و مشاور خوب و شنوندۀ حرف از او باشد. این یک وظیفه است. راه را برای جوانها باز کند. بگذارید جوانها بیایند بگویند بشنوند از آنها نظر بخواهید، از ابتکاراتشان استفاده کنید. شبهههای ذهنیشان را گوش کنید. اگر توانایی زدودن شبهه هست بزدایید، اگر کندی و قصور وجود دارد، فوراً این را جبران کنید. جوانها را باید نگه دارید! برادران عزیز! این جزو کارهای بسیار اساسی است.»
۴. امیدبخشی
رهبر معظّم انقلاب به رابطۀ متقابل امید به آینده و مقاومت اشاره میکند و دربارۀ نقشۀ دشمن در اینباره میفرماید: «تقابل بسیار مهمی که امروز مقاومت و ایستادگی ملت ایران را نشانه گرفته است، در جنگ ترکیبی، حملۀ نظامی نیست؛ امّا حمله به باورهای دینی و سیاسی است؛ حملۀ دشمن به باورهای دینی و باورهای سیاسی است. اینکه در سورۀ ”قُل اَعوذُ بِرَبِّ النّاس“ میگویید: ”مِن شَرِّ الوَسواسِ الخَنّاسِ، اَلَّذی یُوَسوِسُ فی صُدورِ النّاسِ، مِنَ الجِنَّهِ وَ النّاس“، خنّاسش همین تبلیغاتچیهای خارجی و دنبالهروهای آنها در داخل هستند؛ وسوسه میکنند؛ حقایق را دگرگون نشان میدهند؛ هدفشان سست کردن ارادۀ ملّت است؛ هدفشان خاموش کردن امیدها است. میخواهند شعلۀ امید را در دل جوانان ما خاموش کنند؛ جوان را مأیوس کنند. یأس یعنی بنبست؛ وقتی که جوان از پیشرفت مأیوس شد، از آینده مأیوس شد، احساس بنبست میکند؛ از کسی که احساس بنبست میکند، نمیشود توقّع داشت درست کار کند. میخواهند اختلافافکنی کنند، میخواهند در کشور دوقطبی ایجاد کنند؛ میخواهند نرمافزار واقعی قدرت ملّیِ کشور را از دست ملّت بگیرند، بیاثر کنند. این نرمافزار عبارت است از ایمان مردم، ارزشهای دینی مردم، ارزشهای ملّی مردم، اعتقادهای مردم. وقتی این کارها را انجام دادند، دنبال این هستند که در کشور بیثباتی به وجود بیاید، ناامنی به وجود بیاید، اگر بتوانند جنگ داخلی ایجاد کنند که البتّه سرشان به سنگ خورده است و خواهد خورد.» «هر کسی که مردم را از آینده ناامید کند، برای دشمن دارد کار میکند؛ چه بداند، چه نداند.»
دربارۀ خنثی کردن این نقشۀ دشمن و در راستای امیدبخشی، رهبر معظّم انقلاب در دیدار با ائمّۀ جمعه، ضمن برشمردن مؤلّفههای تقویت فرهنگ عمومی، ائمّۀ جمعه را به امیدبخشی نسبت به آیندۀ انقلاب اسلامی توصیه میکند: «همچنین تقویت امید، امید به آیندۀ اسلامی در جوانان که عرض کردم، این امید را در جوانها باید دمید. یک عدهای میخواهند مردم را ناامید کنند. تمسک به یکچیز فرعی برای غافل ساختن از یک حرکت عظیم جمعی و اصلی؛ یک مشکلی در یک گوشهای در مسئلۀ اجتماعی یا مسئلۀ اقتصادی پیش میآید، همان را محور قرار میدهند، منفیبافی، تبلیغات غلط. با توجه به اینکه حرکت عظیم و حرکت بزرگی است، این قطار دارد با سرعت زیاد روی ریل حرکت میکند، حالا گیرم توی فلان کوپۀ این قطار یا فلان واگن این قطار، یک قدری زمین کثیف است یا یک قدری مشکل وجود دارد؛ بله، باید برطرف شود این مشکل؛ امّا این را نباید اشتباه کرد با آن قطاری که از کار افتاده است، از خط در رفته است، متوقف شده است، دارد به عقب برمیگردد. باید بین اینها فرق گذاشت. همّ ما باید این باشد که این قطار از خط خارج نشود، این قطار به عقب برنگردد. فرض کنید یک اشکالی پیدا شده است؛ باید برطرفش کنند. خوب شکی نیست، امّا این غیر از این است که قطار منحرف شده باشد، از راه اینها را باید تفاوت گذاشت.» «دشمن امید بسته است که از راه تشکیک در توانایی مسئول که ادارۀ کشور به دست آنهاست، مردم را به آیندۀ کشور بیاعتماد کند. اگر به یک سیاست یا به یک مسئول عالیرتبه تعرضی میشود و از دفتر شورای سیاستگذاری تذکّر میدهند به خاطر این است که ما مطلقاً نباید در جهت سیاست دشمن قرار گیریم. خواستۀ دشمن همین است. نباید کلمهای که دشمن از آن منتفع میشود بر زبان جاری کرد حتی یک کلمه.»
۴. حفظ اصول نظام اسلامی
رهبر معظّم انقلاب در بیانیۀ گام دوم دربارۀ حساسیت جمهوری اسلامی بر اصول خویش میفرماید: «جمهورى اسلامى، متحجّر و در برابر پدیدهها و موقعیّتهاى نو به نو، فاقد احساس و ادراک نیست؛ امّا به اصول خود بهشدّت پایبند و به مرزبندىهاى خود با رقیبان و دشمنان بهشدّت حسّاس است. با خطوط اصلى خود هرگز بىمبالاتى نمیکند و برایش مهم است که چرا بماند و چگونه بماند. بىشک فاصلۀ میان بایدها و واقعیّتها، همواره وجدانهاى آرمانخواه را عذاب داده و میدهد؛ امّا این، فاصلهاى طىشدنى است و در چهل سال گذشته در مواردى بارها طى شده است و بىشک در آینده، با حضور نسل جوان مؤمن و دانا و پُرانگیزه، با قدرت بیشتر طى خواهد شد.» بنابراین حساسیتِ پایبندی بر اصول، نشانگر لزوم مقاومت نسبت به ایجاد هرگونه تغییر در آنهاست.
از نگاه رهبر انقلاب، نمازجمعه نقش اساسی در حفظ و توسعۀ نظام اسلامی دارد: «اگر نظام اسلامی آنچنان که قرآن فرموده است باشد، عوامل بقا و حفظ و توسعه در خود آن وجود دارد و یکی از آنها نمازجمعه است … نمازجمعه به خودی خود یکی از عوامل حفظکننده و باقیدارنده و ضد زوال در درون نظام اسلامی است.» «اگر امامت جمعه و این دستگاه و نمازهای جمعه از انقلاب گرفته شود، یقیناً لطمهای سخت به انقلاب خواهد خورد.»
۵. بسیج نیروهای مردم
از عوامل تقویت مقاومت، بسیج نیروهای مردم است: «براى کشورى که آماج اینهمه حملۀ خصمانه و خباثتآمیز دشمنان است، جز بسیج نیروهاى مردمى، هیچ راه علاجى وجود ندارد. اگر بسیج نیروهاى مردم نمیبود و امام بزرگوار، از نیروى ایمان و عشق مردم، در سازماندهى این عناصر مؤمن و نورانى در سراسر کشور، اقوام مختلف و مرزداران و عشایر و جوانان و دانشگاهیان و روحانیون و دانشآموزان و پیرمردان و زنان و دختران جوان و سایر اقشار ملّت، استفاده نمیکرد و این انبوه عظیم نیروى فعّال را بهوجود نمىآورد، بدون شک جمهورى اسلامى نمیتوانست در مقابل اینهمه توطئه و خباثت و دشمنى و سنگاندازى، مقاومت کند.»
امامجمعه با توجه به جایگاه پدری که باید برای همه داشته باشد و با استفاده از ظرفیت خطبههای نمازجمعه میتواند گامهای مؤثری در بسیج نیروهای مردمی داشته باشد. یکی از انتظارات رهبر انقلاب از ائمّۀ جمعه، حضور در خدمات اجتماعی است: «یک جهت دیگر که توصیۀ ما است، شرکت در خدمات اجتماعی مردمی است که خب، بعضی از ائمّۀ محترم جمعه انصافاً در این زمینهها خوب درخشیدند. در زلزله، در سیل، در قضیّۀ کرونا، در جمع کردن خدمات اجتماعی، کمکهای مردمی، کمکهای مؤمنانه، در مسائل گوناگون دیگر، ائمّۀ جمعه وارد میدان شدند و کار کردند. این هم یکی از آن کارهایی است که به نظر ما خیلی خوب است. کمک به طبقات محروم و کمک به مستضعفان و محرومان جزوِ کارهای لازمِ شما باشد؛ یعنی ما طرفدار عدالتیم، پرچم عدالت را بلند میکنیم، لکن عدالت بدون کمک و رسیدگی به طبقۀ مستضعف و محروم و مانند اینها معنا ندارد؛ اگر شما بتوانید کمکی را برای طبقات محروم در آن مجموعۀ خودتان فراهم کنید، این جزو بهترین کارها است.»
حضور ائمّۀ جمعه در خدمات اجتماعی مردمی علاوه بر ایجاد انگیزه برای حاضرین، میتواند مشوّق دیگران برای حرکت و بسیج نیروها باشد.
۶. دادن قدرت تفکّر و تحلیل به مردم
از آفاتی که نقش مؤثری در عدم پایداری و مقاومت مردمی ایفا میکند، نداشتن قدرت تحلیل و تفکر است: «بنده در تاریخ گذشتۀ خودمان که نگاه میکنم میبینم هرجا حقی پایمال شده است، هرجا گوهر درخشندهای از چشم مردم افتاده است و با خزف همسان شده است، هرجا جبهۀ حقی از نصرت اهل حق و مؤمنین محروم مانده است، پای بیتحلیلی و بیتدبّری در مسائل در میان است؛ لذاست که شما ملاحظه میکنید در قرآن و معارف دینی ما اصرار فراوان بر تفکّر و تدبّر در همۀ زمینههاست.» «من عرض میکنم طبق تشخیص بنده آن چیزی که در این برهه از زمان اهمیت بسیار زیادی دارد مسئله وادار کردن مردم به تفکّر، باز کردن راه فکر برای مردم و دادن قدرت تفکّر و تحلیل به مردم است. امروز هم آفت بزرگی که اگر مردم دچار آن بشوند ضربات آن جبرانناپذیر است آفت فکر نکردن، اتباع کل نائق شدن و قدرت تحلیل نداشتن است.»
جهت دفع این آفت و تقویت عملی نظریۀ مقاومت، نهاد امامت جمعه باید در راستای دادن قدرت تحلیل به جامعه حرکت کند: «باید منبر نمازجمعه نقشی را در این بخش ایفا کند که مردم را به فکر وادار کند. وادار کردن به فکر با تشکیک نیست. بعضیها خیال میکنند برای اینکه ذهنها فعّال شود باید در معلومات و متقنات و مسلّمات تشکیک بکنیم. این نیست جز در حوزهها و حلقههای علمی. اساساً کار درستی نیست.»
نتیجه
از دیدگاه رهبر معظّم انقلاب اسلامی، نهاد امامت جمعه در دو بُعد نظری و عملی میتواند در راستای نظریۀ مقاومت نقشآفرینی کند. اموری که در بُعد نظری نهاد امامت جمعه باید در آنها ورود کند عبارتاند از:
۱. تقویت ایمان مردم؛
۲. آگاهیبخشی به مردم؛
۳. تبیین ارزشهای واقعی انقلاب؛
۴. معرفی نمونه و الگویهای موفّق مقاومت؛
۵. ترویج راه امام خمینی(ره)؛
۶. مقابله با تهاجم فرهنگی؛
۷. پاسخگویی به شبهات.
در بُعد عملی نیز نهاد امامت جمعه میتواند با رعایت شاخصهای ذیل به نظریۀ مقاومت خدمت کند:
۱. تقویت جایگاه مسجد به عنوان هستۀ سخت مقاومت؛
۲. تحکیم وحدت کلمه؛
۳. هویّتبخشی؛
۴. امیدبخشی؛
۵. حفظ اصول نظام اسلامی؛
۶. بسیج نیروهای مردم.
منابع
۱. قرآن کریم.
۲. النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، مبارک بن محمّد ابن اثیر، چاپ چهارم، قم، مؤسّسۀ مطبوعاتی اسماعیلیان، ۱۳۶۷.
۳. عیون أخبار الرضا علیه السلام، محمّد بن على ابن بابویه، تهران، نشر جهان، ۱۳۷۸ ق.
۴. معجم مقائیس اللغه، احمد بن فارس ابن فارس، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، ۱۴۰۴ ق.
۵. لسان العرب، محمّد بن مکرم ابن منظور، چاپ سوم، بیروت، دار صادر، ۱۴۱۴ ق.
۶. اندیشۀ مقاومت از منظر حضرت آیتاللّه العظمی سیّدعلی خامنهای، سعید صلح میرزائی، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۸ ش.
۷. بدان ایّدک اللّه، سیّدعلی خامنهای، تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، ۱۳۹۸ ه.ش.
۸. مکتوبات، سیّدعلی خامنهای، [بی نا]، [بی جا].
۹. مفردات ألفاظ القرآن، حسین بن محمّد راغب اصفهانى، بیروت، دار القلم، ۱۴۱۲ ق.
۱۰. تاج العروس، محمّد بن محمّد زبیدى، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۴ ق.
۱۱. المیزان فى تفسیر القرآن، سیّدمحمّدحسین طباطبایى، چاپ پنجم، قم، انتشارات جامعۀ مدرّسین حوزۀ علمیّۀ قم، ۱۴۱۷.
۱۲. مقاومت در قرآن، سلمان نگهبان، اندیشه تقریب، تابستان99، دوم.
نویسنده: علیرضا زینتبخش
برای دانلود فایل پیدیاف روی لینک کلیک کنید.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟