مصاحبه با حجت الاسلام و المسلمین ابوالقاسمی
حجت الاسلام و المسلمین ابوالقاسمی معاون تهذیب مرکز تخصصی شهدای محراب، در گفتگویی با پایگاه اطلاعرسانی مرکز، در خصوص فعالیتهای این معاونت و اقدامات انجام شده در این مسیر برای دانش پژوهان مرکز تخصصی شهدای محراب توضیحاتی ارائه داد.
در ابتدا لطفا توضیح کلی در خصوص اهداف و برنامههای معاونت تهذیب مرکز ارائه بفرمایید.
بسم الله الرحمن الرحیم
خدا را شاکریم که در خدمت دانش پژوهان مرکز تخصصی شهدای محراب هستیم.
معاونت تهذیب در این مرکز علاوه بر فعالیتهای تهذیبی و تربیتی، بخشی از مهارت آموزی در حوزه امامت جمعه را نیز به عهده دارد.
طرحهای معاونت تهذیب از تنوع خوبی برخوردار است. این طرحها با دو رویکرد مأموریت محوری و مهارت محوری طراحی شدهاند. یعنی تمامی برنامههای طراحی شده، باز طراحی فعالیتهای یک امام و یا تمرین مأموریتهای امامت جمعه است.
اولین طرح معاونت، طرح «معمار فرهنگ» است. در این طرح، دانش پژوهان در پنج گروه هشت تا ده نفره سازماندهی شدهاند. هر گروه تمام فعالیتهای فرهنگی یک هفته مرکز را مدیریت میکند. این فعالیتها به صورت دورهای بوده و هر گروه در هر ماه یک هفته را در اختیار دارد. گروهی که مسئول هفته فرهنگی است از یک ماه قبل فعالیتهای خود را آغاز میکند. ابتدا یک مدیر انتخاب میکند و مدیر وظیفه دارد در راستای هدف گذاریها و مطابق آیین نامههایی که طرح معمار فرهنگ دارد، برنامه ریزی های گروه را انجام دهد.
در این طرح دانش پژوهان به طور مشخص چه فعالیتهایی انجام میدهند؟
مدیر هر گروه ابتدا به تقسیم و تعیین مسئولیتها میپردازد. فعالیتهایی مانند محیط آرایی، مدیریت فضای مجازی و رسانه، مدیریت مالی، برگزاری برنامههای فرهنگی مانند درس اخلاق و هیئت و… در این طرح تلاش شده تا مرکز مانند دفتر یک امام جمعه فرض شده و برنامه ریزی و طراحی فعالیتهای یک شهر بازنمایی شود. از جمله طراحی برنامههای فرهنگی متنوع مانند مسابقات فرهنگی، مسابقات ورزشی و… که یکی از عناصر مهم این طرح، خلاقیت و ابتکار در طراحی و اجرای برنامه هاست.
طرح «معمار فرهنگ» به دلیل دورهای بودن و تشکیل شدن گروهها از حدود ده نفر، فرصت کمی از دوستان میگیرد. هر گروه نیز پیش از شروع فعالیت ها، ابتدا در جلسات پیشینی طرح توجیه میشود و در جلسات پسینی با حضور مدیر مرکز، معاون تهذیب و گروه فرهنگی به ارزیابی و ارائه گزارش گروه میپردازد.
پس از گزارش فعالیتها و بررسی آن، فرم های ارزیابی توسط مسئولان مرکز و نیز مدیر گروه فرهنگی پر شده و به ارزیابی دقیق تر کیفیت برنامه های اجرا شده و نقش هر یک از اعضای گروه کمک می کند.
برای آشنایی دانش پژوهان با فعالیت های میدانی و مهارت افزایی هم برنامه ای دارید؟
بله، در یک همکاری مشترک با معاونت آموزش، از دیگر طرحهای معاونت تهذیب با همین دو رویکردی که عرض کردم دوره کاربینی و کارورزی دانش پژوهان است. دانش پژوهان در این طرح در ایام تبلیغی به شهرهای مختلف سفر میکنند، در کنار یک امام جمعه منتخب قرار میگیرند و در تمام فعالیتهایی که یک امام جمعه انجام میدهد شرکت میکنند. برخی از این فعالیتها عبارتند از شرکت در جلسات مهم، ارتباط با مسئولین شهری، طراحی فعالیتهای تربیتی فرهنگی، مدیریت ستاد برگزاری نماز جمعه و مدیریت دفتر امام جمعه و… .
تفاوت دوره کاربینی و کارورزی چیست؟
اولین تجربه اعزام دانش پژوهان به عنوان دوره کاربینی شناخته می شود. در دوره کاربینی دانش پژوه برای اولین بار در کنار یک امام جمعه قرار میگیرد و بیشتر وظیفه شرکت در جلسات و دقت در فعالیتهای امام جمعه را دارد. دانش پژوه در این دوره پرسشهای خود را برای امام مطرح و راهنمایی دریافت میکند.
اما دانش پژوهان در دوره کارورزی سهم بیشتری از شرکت در فعالیتها دارند و به عنوان مثال، سخنرانی پیش از خطبههای نماز جمعه انجام میدهد، بخشی از مسئولیتهای درون دفتر مانند پاسخگویی به احکام شرعی را به عهده میگیرد و در صورت صلاحدید امام، به سرکشی از مساجد و … میپردازد.
دوره کاربینی و کارورزی دانش پژوهان توأم با فعالیتهای تبلیغی است و در کنار کارورزی، امام جمعه محترم بر توانمندی تبلیغی دانش پژوه نیز نظارت میفرمایند.
در این طرح نیز مانند طرح معمار فرهنگ دانش پژوهان مورد ارزیابی قرار می گیرند. بخشی از این ارزیابی از سوی امام جمعه به وسیله فرم مربوطه انجام میشود و بخشی نیز با گزارشها و تکالیف دوره کارورزی تعیین و ثبت میشود. این ارزیابی ها به ما کمک می کند بتوانیم برای رفع کاستی ها و ضعف های احتمالی برنامه ریزی کرده و برنامه های تکمیلی برای دوستان اجرا کنیم.
سومین طرحی که با همین رویکرد تدوین شده طرح هیئت ماهیانه هست که برنامه ریزی، برگزاری و اجرای هیئت به وسیله خود دانش پژوهان فعال در گروههای فرهنگی انجام میشود. در این بخش نیز دوستان مطابق شیوه نامه و آیین نامه مرتبط با برگزاری هیئت عمل میکنند در این طرح دانش پژوه چگونگی طراحی و مدیریت یک جلسه بزرگ و خاص را تمرین میکند. اجرای برنامه ها توسط دانش پژوهان تا کنون نیز با استقبال خانواده ها همراه بوده است.
برنامه معاونت تهذیب برای رشد اخلاقی و معنوی دانش پژوه چه بوده است؟
برگزاری جلسات هفتگی اخلاق با استفاده از اساتید مطرح اخلاق در قم، رفتن به منزل این بزرگواران و هم نفس شدن با آنها، برگزاری جلسات روضه و سخنرانی در مرکز، برگزاری کرسیها تلاوت قرآن کریم و…. از جمله این فعالیتها است.
در جنبههای فردی، غیر از مسائل اخلاقی و تربیتی، در چه بخشهای دیگر برنامه ریزی صورت گرفته است؟
در کنار جلسات اخلاق، جلساتی با موضوع تحلیل سیاسی برای رشد سیاسی – بصیرتی دانش پژوهان طراحی شده است. این جلسات معمولاً به شکل ماهانه برگزار میشود. همچنین به صورت ماهیانه از محضر ائمه جمعه باتجربه استفاده میکنیم که تجربیات خودشان را در اختیار دانش پژوهان ما قرار میدهند و مسیری برای انتقال تجربیات افراد صاحب تجربه است. افرادی که سالیان سال در کسوت امامت جمعه خدمت کرده و میتوانند به مسائل ریز در این بخش بپردازند.
آیا برای خانوادهها نیز برنامه ای تدارک دیده شده است؟
سوال خوبی است. در کنار این طرحها، برنامه ای نیز متناسب با خانوادههای دانش پژوهان داریم به نام طرح تکریم که به صورت هفتگی، به همراه معاونتها و گاه با حضور خود مدیر مرکز، در منزل دانش پژوهان مهمان میشویم. در این دیدارها هم از زحمات خانوادهها تشکر میشود و هم از نزدیک با وضعیت زندگی و مسائل و مشکلات دانش پژوهان آشنا میشویم و در این دید و بازدیدها اگر مسئلهای یا نکتهای وجود داشته باشد شنیده شده و پیگیری خواهد شد. طبیعتاً هدف اصلی در این طرحها ایجاد دلگرمی و امیدواری در خانوادههاست و اینکه بدانند ما در کنار آنها هستیم.
مکمل این طرح، طرحی به نام طرح ضیافت است که به صورت هفتگی انجام میشود. در این طرح دوستان ما تک به تک با معاون تهذیب نشسته و در خصوص موضوعاتی مثل موضوعات مسائل مرکز، روند فعالیتها و مسائل دانش پژوهان گفتگو میشود. در این جلسات گاهی دانش پژوهان مسائل و مشکلات خود را مطرح میکنند و ما با شنیدن این مسائل برای حل آنها تلاش میکنیم.
باز سؤالی بپرسم در مورد خانوادهها، آیا برای آماده سازی همسران دانش پژوهان به عنوان همسران امام جمعه، فعالیتی داشتهاید یا خیر؟
از جمله طرحهای اساسی معاونت تهذیب طرح محراب مهر است. در این طرح خانواده دانش پژوهان به صورت هفتگی در روزهای پنجشنبه از ساعت 9 صبح تا 12 ظهر در دوره آموزشی مرکز شرکت میکنند. این طرح به صورت اختصاصی برای خانوادهها انجام میشود در این طرح آموزشی از اساتید خبره در حوزههای مختلف مانند احکام، قرآن، ارتباط با همسر، ارتباط با فرزندان، فعالیتهای تربیتی و تبیینی، دورههای سواد رسانه و… استفاده میشود. هدف از این دورهها این است که مهارتها و تواناییهایی که همسران دانش پژوهان به آن نیاز دارند در اختیار آنها قرار گیرد. همچنین در این دورهها با مسائل همسران ائمه جمعه و مهارتهای مواجهه با آن آشنا میشوند.
در این جلسات گاهی از همسر امامان جمعه دعوت میکنیم تا به پرسشهای خانواده دانش پژوهان پاسخ و تجربههای خود را در اختیار آنها قرار دهند.
در خصوص برنامههای تفریحی برنامهای برگزار کردهاید یا نه؟
سعی کردیم در کنار فعالیتهای آموزشی و تکریم خانوادهها، یک سری برنامههای اردویی برای خانوادهها طراحی کنیم که به صورت فصلی انجام میشود. ما اردوهای یک روزه یا نصف روزه داریم که الحمدلله خیلی استقبال خوبی از این اردوها شده است. این برنامهها باعث شادی، نشاط و انس خانوادهها با یکدیگر شده و رشد فعالیتهای گروهی را به دنبال داشته است.
البته در کنار این برنامه های تفریحی، برای اینکه ما از جهات جسمی هم برای دانش پژوهان برنامه داشته باشیم، برنامههای ورزشی چه برای دانش پژوهان و چه برای خانوادهها در نظر گرفتیم. برای دانش پژوهان به صورت هفتگی برنامههای ورزشی در دو رشته بدنسازی و شنا داریم که به سلامت جسمی آنها کمک میکند.
معاونت تهذیب از اجرای این برنامهها چه هدفی را دنبال میکند؟
مجموعاً تمام این طرحها همانطور که عرض کردم با این نگاه هست که ما بتوانیم طلبهای داشته باشیم که در کنار خانواده خود، مأموریتهای امامت جمعه را به خوبی انجام دهد، هم به خوبی آموزش دیده باشد و هم مهارتهای مناسبی برای انجام این فعالیتها فرا گرفته باشد. در کنار این فعالیتها از شخصیتی قوی، توانمند، دارای اخلاق و سجایای اخلاقی برخوردار است و میتواند ارتباط خوبی با جامعه مخاطبش برقرار کند.
انشاءالله دوستان ما با انجام این طرحها هرچه بهتر در مأموریتهای خود ظاهر شوند و در قامت یک امام جمعه موفق، مأموریت بزرگ راهبری و رهبری شهر و استان خود را انجام دهند.
والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته
تشکر میکنیم از حجت الاسلام و المسلمین ابوالقاسمی معاون تهذیب مرکز تخصصی شهدای محراب بابت این گفتگو و توضیحاتی که ارائه فرمودند.
انشاءالله در آینده مصاحبه و گفتگو با بقیه معاونتهای مرکز در این زمینه نیز منتشر خواهد شد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟